حمام های قدیمی ارومیه
حمام آخوند در داخل بازار قدیمی در راسته حاج میرزا حسین آقا قرار گرفته است که متعلق به دوره قاجاریه است بنا پلان منظم ندارد و کف حمام در حدود ۸۰/۲ متر از کف بازار پایین تر است .
این بنا دو گنبد مرکزی دارد که یکی از گنبدها برای گرم خانه دیگری برای رختکن طراحی شده است پی های بنا از سنگ لاشه و ملات بینشان ماسه و آهک است و قوس های به کار رفته در نمای داخلی بنا از نوع شاخ بزی است.
حمام آخوند همان کاربری زمان ساختش یعنی استفاده به عنوان گرمابه را دارد و محل خزینه آب سرد قدیم امروز به محل دوش تبدیل شده و حمام تزئین خاصی ندارد.
با توجه به اینکه این حمام در سال ۱۳۶۶ بر اثر حمله هواپیماهای عراقی تخریب شده بود تعمیراتی در آن صورت گرفته است که البته بر اساس معماری قدیمی اصلاح شده است و در حال حاضر به عنوان گرمابه عمومی مورد استفاده قرار می گیرد.
حمام قراچه نیز در بین بافت قدیمی بازار ارومیه مابین راسته کوزه فروشان و خیابان عسگرآبادی قرار گرفته و طبق مندرجات کتب تاریخی این حمام در زمان حکومت نادرشاه محمود وجود داشته است و از نظر فرم طاق و کتیبه و تکنیک ساخت بیانگر معماری اوایل زندیه یا صفویه می باشد ورودی حمام از بازار کوزه فروشان منشعب می شود.
این حمام مانند سایر حمام های قدیمی پایین تر از کف کوچه ساخته شده است و با توجه به اینکه هم اکنون مورد استفاده می باشد حمام نسبتاً سالم بوده و در صورت نیاز با تعمیرات موضعی از قسمت های آسیب دیده آن می توان رفع خطر کرد.
به هر صورت با توجه به پلان حمام به راحتی می توان به خصوصیات این گرمابه آشنا شد حمام فاقد تزئینات و آرایش بوده و تمام بدنه داخلی آن با اندود گچ و آهک و کاشی های جدید پوشانیده شده است و هیچ نوع تزئینات قدیمی در ظاهر ندارد، مگر اینکه در لایه برداری به تشابه هایی از آرایش های اولیه حمام برخورد شود.
نادرشاه افشار در همین حمام بود که در هنگام استحمام شبانه با شنیدن صداهای محافظان نسبت به محمد کریم خان بیگلر بیگی بدگمان شد و دستور داد که در همان رختکن حمام او را احضار کردند و از دو چشمش نابینا کردند.